مور وپیل
ستم کرد گردنکشی زور گو به شخصی که بد نا توانتر از او
ستمدیده آنسان در آمد به خشم که چون کاسه ی خون شدش هر دوچشم
در آغاز میخواست با یک هجوم بتازد برآن مردم آزار شوم
ولی یافت خودرا بسی ناتوان که باشد خطر در ستیزی چنان
به خود گفت ناهوشمند است مور که با پیل مستی در آید به زور
پس آن به که اینک بوم برد بار که تدبیر و تمهید گیرم به کار
در اندیشه چاره ی کار شد زعقل و خرد بهره بر دار شد
سر انجام اندیشه شد سودمند ستم دیدگانی فرا خواند چند
به آنان که بودند چون او ذلیل سخن گفت از مور و ازپای پیل
زجسم تنومند وخرطوم گفت زرفتار مغرور آن شوم گفت
که با جسم سنگین و با قیل وقال کند لانه ی مورها پایمال
ولیکن مرا نیست چون پیل زور که بر خاک مالم دماغ غرور
به قانون گر از او شکایت برم بتر زانچه کرد آورد بر سرم
چه اورا طرفدار بسیار هست که از بوی سرگین پیلند مست
به حق بودن ا وگواهی دهند به قاضی دلیل اشتباهی دهند
وگر خود به راهش بگیرم کمین به کین خواستن بر کشم آستین
نباشد مرا تکروی سود مند نیارم که اورا رسانم گزند
اکر از میان شما چند تن ستم دیده ، رنجیدگانی چو من
هم اندیشه گردیم و همگام و دست به کین خواهی از پیل مغرور مست
بتازیم و در عرصه کار زار بر آریم از روزکارش دمار
ز موران یکی خرده بر او گرفت که این گفته بسیار باشد شگفت
که موران کجا با چنین جسم ریز توانند با پیل کردن ستیز
اگر پیل این سو گزارد قدم کند لانه ی مورها منهدم
چنین گفت پاسخ خردمند مور که آری چنین است وبادست زور
نباشیم اگر همترازوی پیل به تدبیر خواهیم کردش ذلیل
تنش گر بزرگ و ستبر است پوست همین مایه ضعف در جسم اوست
بر آن پوست چون پا ندارد اثر نیابد ز آمد شد ما خبر
نباشیم اگر بار بر دوش او به جولان در آییم در گوش او
به نیشی که تیز است چون نیشتر صماخش بدریم و سا زیمش کر
گشاییم در گوش او راه خویش بگیریم اعصاب گوشش به نیش
وز اعصاب گوشش یکی راه نغز توان یافت در رخنه کردن به مغز
نماییم مغزش چنان مور مور که اورا جنون در کشاند به گور
نه سودش دهد پای سنگین او نه خرطوم شوم بد آگین او
رسد آنگهش از خطر آگهی که شد کاسه سر زمغزش تهی
خود آن پیل بی مغز ناهوشیار بر آرد خود از روزگارش دمار
کرا هست تدبیر ورای درست چه غم، گرکه اندام خرداست وسست
اگر موررا رای و اندیشه است چه باکش زپیل ستم پیشه است
چو ناظم چنین داستانی شنفت بر آن مورها بارک الله گفت !